ihalelerde alkolölçer cihazı özelliklerinin Kanun’un rekabet ve kaynakların verimli kullanılması temel ilkelerine uygun tespit edilip edilmediği, ihale dokümanlarındaki düzenlemelerin rekabeti engeller nitelikte ve/veya tek bir marka/modele yönelik olup olmadığı hususlarının, incelenmek ve değerlendirilmek üzere idarenin bağlı bulunduğu üst idare İçişleri Bakanlığı’na bildirimde bulunulması gerektiği hk
single page feature image

  • Category :
  • Client : mbs ihale hukuku
  • Location :
  • Date :
  • Link :

ihalelerde alkolölçer cihazı özelliklerinin Kanun’un rekabet ve kaynakların verimli kullanılması temel ilkelerine uygun tespit edilip edilmediği, ihale dokümanlarındaki düzenlemelerin rekabeti engeller nitelikte ve/veya tek bir marka/modele yönelik olup olmadığı hususlarının, incelenmek ve değerlendirilmek üzere idarenin bağlı bulunduğu üst idare İçişleri Bakanlığı’na bildirimde bulunulması gerektiği hk

Toplantı No : 2020/035
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 12.08.2020
Karar No : 2020/UM.I-1358

BAŞVURU SAHİBİ:

Bazero Aydınlatma Elek. Ses Işık Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Emniyet Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/302231 İhale Kayıt Numaralı “Alkolölçer Cihazı ve Aparatları” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Emniyet Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 24.07.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Alkolölçer Cihazı ve Aparatları” ihalesine ilişkin olarak Bazero Aydınlatma Elek. Ses Işık Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.07.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.07.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.07.2020 tarih ve 32762 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.07.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1156 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, alımı gerçekleştirilecek alkolölçer cihazına ilişkin teknik şartname içerisinde istenen özelliklerin emsal cihazların teknik özelliklerine göre çok eski teknolojiyi barındırdığı, özellikle Teknik Şartname’nin 3.7’nci ve 3.9’uncu maddelerinde geçerliliği kalmamış bir cihaz tarif edildiği, Jandarma Genel Komutanlığı’nın ihalesinde de benzer durum mevcut iken teknik şartnamede değişiklik yapılarak yeni teknolojiye uygun özelliklere yer verildiği, rekabeti engelleyici hususların çıkarıldığı, fırsat eşitliği sağlanarak birçok isteklinin ihaleye girmesinin sağlandığı, böylece ilgili idarenin yeni teknolojiye sahip modern ve kolay kullanılabilen bir cihaza sahip olduğu, emsal gösterilen şartname ile ihaleye hem dokunmatik ekranlı hem de tuşlu cihazlarla girebilmesine imkân tanınarak fırsat eşitliğinin sağlanacağı, rekabeti engelleyici durumun ortadan kaldırılacağı ve benzer diğer alımlarda olduğu gibi ihaleye katılan istekli sayısı arttığından kamu menfaatinin sağlanacağı, idare tarafından dokunmatik cihaz istenmemesine gerekçe olarak soğuk hava koşullarında eldivenle kullanımında sıkıntı yaşanması ve kullanım zorluğu belirtilse de dokunmatik ekranlı cihazlar da ekran özellikleri sayesinde eldivenli/eldivensiz ve her türlü hava şartlarında kullanıma uygun olduğu gibi cihazla birlikte dokunmatik ekran kaleminin verildiği, idare tarafından ihtiyaca binaen cihazda manuel bir kontrol olmaksızın otomatik kontrol özelliğinin istenildiği belirtilse de dokunmatik cihazların da söz konusu özelliğe sahip olduğu, en önemlisi dokunmatik ekrana sahip tüm cihazların teknolojik olarak daha ileri seviyede olmasına ve istenilen teknik özellikleri barındırmasına rağmen teknik şartnamenin sadece tuş takımlı cihazların teklif edilebilecek şekilde düzenlenmesinin rekabeti engellediği, isteklilere fırsat eşitliği sağlamadığı ve belirli bir marka ya da modeli tanımlayacak nitelikler taşıdığı, zira teknik şartnamede belirtildiği şekilde tuş takımlı alkolölçer cihazının Türkiye’de ve dünyada sadece tek bir kişide bulunduğu, idarenin düzenlediği ihalelere kendileri gibi başka kimselerin de katılım sağlayamadığı, ihalede rekabet engellenerek ve isteklilere fırsat eşitliği sağlanmayarak alımın daha yüksek bedellere ihale edilmesinin kamu zararına sebep olduğu, gelişen teknolojiye bağlı olarak en güncel ürünlerin tercih edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde Kurumun, gerekli gördüğü takdirde özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili olarak ihtisas sahibi kamu veya özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilerin görüşüne başvurabileceği hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinden ihalenin, 800 adet alkolölçer cihazı ve aparatları alımı olduğu anlaşılmıştır.

Alımı yapılacak cihazın teknik özellikleri, Teknik Şartname’nin “Alkolölçer Cihazı (Cihaz)” başlıklı 3.7’nci maddesinde; söz konusu her bir alkolölçer cihazla birlikte verilecek yazıcıya ilişkin istenen teknik özellikleri ise Teknik Şartname’nin 3.9’uncu maddesinde detaylı düzenlenmiştir.

3 adet ihale dokümanı satın alınan ve 24.07.2020 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye sadece Armas Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin katıldığı, teklif değerlendirme sürecinin devam ettiği, ihale dokümanına yönelik itirazen şikayet başvurusunda bulunan başvuru sahibi tarafından ise ihaleye teklif verilmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, teknik şartnamelerdeki teknik özelliklerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması; şartnamelerde belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilmemesi ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmemesi gerektiği, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri çerçevesinde rekabetin yanı sıra ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması yükümlülüğünün de idarelere getirildiği anlaşılmaktadır.

İdarelerin rekabeti engellemeden istekliler arasında fırsat eşitliğini sağlayarak verimliliğe ve fonksiyonelliğe yönelik ihtiyaçlarını kendilerinin belirleyebileceği, bu doğrultuda tespit edilen ihtiyaçlar için ihalelere çıkabileceği, idarelerce belirlenen kendi ihtiyaçlarının sorgulanmasının ise yerindelik denetimi kapsamında yer alacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından alkolölçer cihazının eski teknolojiye sahip olduğu ve daha güncel modellerinin tercih edilmesi gerektiği iddia edilmekle birlikte idarelerin rekabeti engellemeden istekliler arasında fırsat eşitliğini sağlayarak verimliliğe ve fonksiyonelliğe yönelik ihtiyaçlarını kendileri belirleyebileceği, ihalelere kendileri için en uygun teklifi vermeye çalışan isteklilerce de söz konusu ihtiyaçların sorgulanamayacağı, nitekim idare tarafından ihtiyaç olarak sadece tuş takımlı cihaz belirlenerek dokunmatik ekranlı cihazların ihaleye teklif edilmemesinin istenildiği, söz konusu ihtiyaca yönelik sorgulamanın yerindelik denetimi kapsamında olduğu, her idarenin benzer amaçlar için alınmasını istediği ürünlerin farklı modellerine ihtiyaç duyabileceği, dolayısıyla başvuru sahibinin kendi ürününü ihaleye teklif etmek istemesine ilişkin teknik şartnamede istenilen özelliklerin güncel özelliklerle değiştirilmesine yönelik söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibi tarafından her ne kadar ihale dokümanındaki özelliklerin belirli bir marka ya da modeli tanımlayacak nitelikler taşıdığı ve tuş takımlı alkolölçer cihazının Türkiye’de ve dünyada sadece tek bir kişide bulunduğu belirtilerek ihalede rekabetin engellendiği iddia edilse de teknik şartnamede yer alan özelliklerden hangilerinin bir marka/modele yönelik olduğu ve söz konusu marka/modelin hangisi olduğunun açıkça ortaya konulmadığı, Teknik Şartname’nin 3.7 ve 3.9’uncu maddelerinde birçok özelliğin yer aldığı, söz konusu özelliklerden hangilerinin bir marka/modele yönelik olduğu ifade edilmeden tüm özelliklere ilişkin sağlıklı teknik görüş alınamayacağı anlaşılmakla birlikte başvuru sahibinin ihale dokümanındaki özelliklerin tek marka ve modele yönelik olduğundan ihalede rekabetin engellendiği iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kanun gereği ihalelerde rekabeti ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamaktaki sorumluluğun her zaman idarelere ait olduğu, ihale işlem dosyası içerisindeki yaklaşık maliyet ekinde yer alan ihale komisyonu kararlarından 2017, 2018 ve 2019 yıllarında ayrı ayrı gerçekleştirilen üç farklı “Alkolölçer Cihazı ve Aparatları Alımı” işi ihalelerinin söz konusu ihalelere tek teklif veren Armas Elektronik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, benzer şekilde başvuruya konu ihaleye de sadece aynı istekli katılarak ihaleye tek teklif verildiği hususları bir arada değerlendirildiğinde; ihalelerde alkolölçer cihazı özelliklerinin Kanun’un rekabet ve kaynakların verimli kullanılması temel ilkelerine uygun tespit edilip edilmediği, ihale dokümanlarındaki düzenlemelerin rekabeti engeller nitelikte ve/veya tek bir marka/modele yönelik olup olmadığı hususlarının, incelenmek ve değerlendirilmek üzere idarenin bağlı bulunduğu üst idare İçişleri Bakanlığı’na bildirimde bulunulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2) Kararda yer alan hususlarla ilgili olarak gerekli inceleme ve değerlendirme yapılabilmesini teminen idarenin bağlı bulunduğu en üst idaresi olan İçişleri Bakanlığı’na bildirimde bulunulmasına


Oybirliği ile karar verildi.